WAR Murtiyeed Ka Soo Baxay Shirkii Gaarka Ahaa Ee Looga Hadlay Soomaaliya Iyo Brtian Oo U Ballan Qaaday Madaxweyne Xasan Sheekh Lacago Ballaayin Dollar

New York [RBC Radio] Shir looga hadlaayo arrimaha Soomaaliya ayaa xaley ka dhacay xarunta QM ee New York halkaasoo uu ka socdo shirka 67-aad ee golaha loo dhan yahay ee QM.

Shirkan waxa soo qaban qaabiyay  xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay Ban Ki-moon, dowladda Turkiga iyo Boqor tooyadda Britain waxaana looga hadlay isbadalka taarikhiga ah ee ka dhacay dalka Soomaaliya.

Waxa dhinaca Soomaaliya shirka ka qeybgalay wafdi uu hoggaaminayo  ra’iisal wasaaraha uu waqtigiisa dhammaaday ee Cabdi Wali Cali Gaas , iyo madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo qadka Videoga kaga soo galay magaalada Muqidsho.

Shirka waxa kaloo joogay dalalka daneeya Soomaaliya oo ay madax u joogtay madasha shirka  waxana ka mid ahaa xoghayaha arrimaha dibedda Maraykanka Hillary Clinton, wasiirka arrimaha dibedda Britain William Haig  madaxweynayaasha Masar, South Africa , Maxamed Mursi, Jacob Zuma, ra’iisal wasaarayaasha  Ethiopia , Australia iyo Talyaaniga Hailemariam Desalegn, Julia Gillard, Mario Mont iyo wasiirka arrimaha dibedda ee Turkiga, Ahmet Davutoglu.

Ban ki-moon oo shirka qeybinaayay ayaa yiri “Maanta is badalkii aan su geynay mudada dheere waa uu yimid, Soomaaliya waxa ay soo dhameesay  waqti dheer oo lagu soo jiray kuwaasoo looga soo gudbay heshiisyadii ka dhacay Djabuti iyo Kampala waa in ammaanaa isbadalka ka dhashay Soomaaliya, Soomaaliya waxa ay yeelatay dowlad, iyagoo sameestay dastuur KMG ah isla markaana baarlamaanka la soo xulay ay doortayn madaxweyn , habkaas ay Soomaalida gaartay  waa mid taarikhi ah”.

Madaxweyn Xasan Sheekh muxuu ka sheegay shirka gaarka u ahaa Soomaaliya

Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo shirka kaga soo galay dhinaca Muqdisho Video-ga lagu hadlo ayaa marka ammaamay madaxda caalamka kuwaasoo is garab taagay shacabka Soomaaliya in ay ka baxaan xilligii mugdiga ay soo mareyn.

Waxa uu yiri Soomaaliya 40-sano kaddib waxa ay yeelatay jamhuuriyadii seddaxaad, taasoo muujineysa in ay soo ceshatay sharafteeda, marka waa in caalamku uusan kula macaamilin gacan kale.

Madaxweynaha ayaa sheegay in uu soo magacaabi doono ra’iisal wasaare soo dhis xukuumad tayo leh oo wax badan ka badalan kuwii ugu dambeeyay.

              

                       Dar-daaran uu siiyay beesha caalamka

“Dal kasta oo burburay ee meesha hoose taga kaalmo la’aan ma soconaayo Soomaaliya waxbo kama badlna sidaas, waxa aan sameen doonaa wax cusub iyo hab cusub, waxa aan in dhaha ku heynaa in aan lagu celin Soomaaliya halkii ay soo martay” ayuu yiri madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Madaxweynaha ayaa yiri “Soomaaliya waxa u dhashay waa cusub, waxana ay ka soo gudubtay waqti dhib badan, waxa aan sameen doonaa maamul siyaasadeed oo shaqeyn doona, kaasoo dhabaha u xaaraya in Soomaaliya ay ka dhalato doorasho xor ah”

Madaxweynaha ayaa sidoo kale yiri ” Beesha caalamka waxa aan in ay laba jibaarantaa kaalmada iyo isbar-bar taaga Soomaaliya”

Waxa kaloo shirka ka hadlay guddoomiyaha uu xilligiisa dhammaaday ee midowga Africa Mr. Joan Bing, oo sheegay in madaxweynaha cusub ay la kulmeyn, isla markaana uu u soo bandhigay qorshaha uu doonayo, marka waa in la taageero madaxweynaha iyo xukuumada cusub ee la soo dhisaayo.

Intaas kaddib waxa shirka ka hadlay wasiirka arrimaha dibedda Britain William Haig oo goobta ka ballan qaaday in dowladiisa ay siineyso dowladda cusub ee Madaxweyne Xasan Sheekh lacag gaareysa 10-milyan oo lacagta dalka Ingiriiska ee Bound, kuwaasoo loogu talagalay in wax looga qabto siddii Soomaaliya ay u dhisan lahayd hey’addaha muhiimka ah.

Wuxuu yiri waa in Soomaaliya ay ku soo laabto siddii horey loo yaqaanay, oo ay jidka dimuquraadiyada hiigsato, annagana diyaar ayaan la nahay siddii an u caawin lahayn”

Ra’iisal Wasaaraha dalka UK David Camiron oo shirka ka hadlay ayaa sheegay in loo baahan yahay in la caawiyo dadka Soomaalida oo hadda ka gudbay marxaladii KMG ah isla markaana yeeshay madaxweyne iyo baarlamaan cusub.

Isbadlaka ka dhashay Soomaaliya ayuu ku tilmaamay mid la mid la mid ah kacdoonada ka dhacay wadamada carabta.

shirka waxa hadalo ka soo jeediyay xoghayaha arrimaha dibedda Mareykanka Hillari Clinton, taasoo sheegtay in dalkeeda uu diyaar la yahay siddii ay u caawin lahaayeen Soomaaliya.

Mrs. Clinton ayaa sheegtay in ay ku faraxsan yihiin is badalka ka dhashay dalka Soomaaliya.

Dhammaan madaxdii ka qeybgashay shirka ayaa sheegay in ay ku faraxsan yihiin isbadalka ka dhashay dalka Soomaaliya, isla markaana ay taageersan yihiin madaxweynaha cusub Soomaaliya.

Wakiilo ka socdo Uganda, Burundi, Djibouti iyo Kenya  oo ay askar ka joogaan Soomaaliya ayaa ka hadlay shirka, kuwaasoo sheegay inay sii wadi doonaan taageerada ay siinayaan Soomaaliya, waana shirkii  ugu ballaarnaa ee looga hadlo arrimaha Soomaaliya.

Danjirayaasha Soomaaliya u fadhiya xarunta QM ee New York ayaa ku tilmaamay shirka in uu ahaa kii ugu horreeyay ee noociisa oo kale la qabto.

Ciid Badal oo ah danjiraha labaad ee Soomaaliya u fadhaya New York ayaa tilmaamay in beesha caalamka ay diyaar la tahay siddii ay u caawin lahaayeen Soomaaliya.

RBC Radio

Xafiiska Wararka Nairobi